10.07.2017, 12:50

Kentsel Ulaştırma Değerlendirmeleri -3-

Dalyan Kentinin Profili
Yapılan çalışmayla Dalyan kentinde Dağılımlı Sürekli Kısmi Analiz uygulanmaya çalışılmıştır. Dalyan; Kuzeydoğu Çin’in, Kuzey Çin’in, Doğu Çin’in denize ve bütün dünyaya açılan bir kapısıdır. Bu kent aynı zamanda önemli bir liman, ticaret, endüstri ve turizm kentidir. Dalyan kenti 12574 km’lik bir alanı kaplamakta olup bunun 2415 km’lik bölümünü eski kentsel alan oluşturmaktadır. Bu alan dağlar ve tepelerle kaplıyken az bir bölümü düzlük ve ovalıklardan oluşmaktadır. Arazi kuzeyde yüksek ve genişken, güneyde alçak ve dar olup merkezden güneydoğuya doğru Sarıdeniz’e, kuzeybatıya doğru ise Bohai Denizi’ne uzanmaktadır. Kentin yönetimi altında altı bölge, üç işçe düzeyinde kent ve bir ilçe bulunmaktadır. Kent merkezi; Ganjingzi, Zhongshan, Xigangve Shahekou’dan oluşmaktadır. Changhai ilçesi ise yarımadanın doğusundaki adaların tümünden meydana gelmektedir. Kent dahilinde 74 alt bölge ve 127 kasaba (11’i etnik kasaba) bulunmaktadır. Dalyan; caddelerinde bisikletin az bulunduğu sayılı Çin kentlerinden birisidir ve araç sayısı yakı geçmişte çok ciddi oranda bir artış göstermiştir. Artık pik saatlerde trafik tıkanıklıkları genel bir hale dönüşmüştür. Kent kapsamlı ve verimli bir otobüs ve hafif raylı sistem toplu taşımasına sahiptir.

İdare Şekli
Alt Eyalet Kenti
Kentin Bağlı Olduğu Eyalet
Xigang Eyaleti
Yüzölçümü
13,237 km (12574 km kara)
Kıyı Şeridi
1906 km (adalar hariç)
Nüfus
6,200,000
Karayolu Sayısı
223
Karayolu Ağı Uzunluğu
585.8 km
Karayollarının Toplam Alanı
8.95 km
Tablo 1. Dalyan Kenti

Dalyan Kentinin Bütünü İçin Konvansiyonel Kısmi Analiz
İlk olarak Dalyan kentinin karayolu ağı Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) platformunda oluşturulmuştur. Ardından Dalyan kentinin bütün bir yüzölçümünü kaplayan bir ağ oluşturulur. Kutu-sayım yöntemi bu ağda uygulanır. Dalyan kentinin bütün bir ulaştırma ağının kısmi ölçüsü regresyon yöntemiyle elde edilir. Dalyan kentindeki bütün bir ulaştırma ağı kısmi çözümleme özelliğine sahiptir. Bu kısmi ölçek diğer araştırmalarda kullanıldığında, Dalyan kentindeki ulaştırma ağının iyi bir gelişim gösterdiği ortaya çıkmaktadır. Fakat bu, nüfusa dengeli dağılım için bütünüyle yeterli değildir. Kent plancıları Dalyan kentinde daha fazla altyapı inşası için kısmi analiz yöntemlerini takip edebilirler. Buradaki kritik nokta; nerede ve ne kadar maliyetle sorularında düğümlenmektedir. Şekil 6’da kısmi ölçeklerin dağılımı gösterilmektedir.
Şekil 6. Kısmi Ölçeklerin Dağılımı

Aşağıda Şekil 7 saha verilerinden hesaplanmıştır. Burada kentin insan yerleşim unsurları gösterilmektedir. Nüfus yoğunluğu ve kısmi ölçek dağılımı arasındaki bağıntıyı göstermek için Şekil 6 ve Şekil 7 belirli bir aralıkta birleştirilmiştir. Diğer bir deyişle Şekli 6’daki her değer Şekil 6’daki maksimum değerlere bölünmüş olup sonuç değerleriyle Şekil 7 oluşturulmuştur. Birleştirilmiş Şekil 7’nin birleştirilmiş Şekil 6’dan çıkarılmasından sonra Şekil 8 elde edilmiştir.
Şekil 7. Nüfus Yoğunluğu Dağılımı
Şekil 8. Kısmi Ölçekten Nüfus Yoğunluğunun Çıkartılıp Birleştirilmesi

Şekil 8’deki yüksek değerler bu alanın ulaştırma ağı tarafından iyi hizmetlendirildiğini göstermektedir. Kent plancılar aynı zamanda Şekil 8’deki bu düşük değerlere de özellikle kuzeydoğu ve kuzeybatı alanlarında odaklanabilirler. Bu alanlar meskun mahal olarak planlanmış fakat bu alanlardaki karayolu ağı yeterince gelişmiş görülmemektedir. Dengeyi temin etmek için, kent plancılar daha fazla altyapı kurabilir ya da insanları yüksek değerli olan bu alanlara yöneltebilirler. En kolay yol belki insanların hareketini yönlendirmek için düşük değerli alanlarda arazi değerlerini değiştirmeye yönelik politikalar olabilir.

Şekil 8’den elde edilebilecek bir diğer bilgi ise belirli yerlerde aynı zaman diliminde kaydedilen en yüksek ve en düşük değerlerdir. Bu; bazı zamanlar en yeterli karayolu ağı ile en yoğun nüfuslanmanın aynı alanda buluşamayabileceği anlamına gelmekte olup bu arazinin kısıtlarıyla ilgili bir durumdur. Eğer arazideki karayolu ağı çok karmaşıksa ve yerin çoğunu kaplıyorsa, yaşamak için yeterli iskan alanı olmadığı anlamına gelmektedir. İskan alanları arazinin çoğunu kapladığında da tersi durum ortaya çıkabilmektedir. Diğer etkinlikler analizlere dahil edildiğinde benzer sonuçların alınacağını söylemek zor olmayacaktır. Tüketilmesi zor bir kaynağın bulunduğu anlaşılmaktadır. Kent plancılar için arazi kullanımını planlamak ve yoğunlaşmakta olan bir alanda gelecek eğilimlerini öngörmek daha elverişli olacaktır.

Karayolu Ağ Yoğunluğu ve Kısmi Ölçek Dağılımı Arasındaki Bağıntı
Kısmi ölçek dağılımı ulaştırma ağı yeterliliğini ortaya koyabilmesine rağmen, diğer göstergeler de bunu yapabilmektedir. Şekil 9 karayolu ağı yoğunluğunun dağılımını göstermektedir. Söz konusu harita Şekil 6’dakini benzerdir. Bu tarz çalışmalarda aynı yöntem Şekil 6 ve Şekil 9 arasındaki bir çıkartma işlemi için kullanılmaktadır.
Şekil 9. Karayolu Ağ Yoğunluğu Dağılımı

Karayolu ağının kısmi ölçeğiyle yoğunluk dağılımının ayırt edilmesi oldukça zordur. Eş zamanlı olarak artıp azalıyor gibi görünmektedirler. Bu birçok durumda doğrudur ancak değişimleri aynı hızda olmamaktadır. Şekil 9 bir yaklaşık üçgen ortaya koymaktadır. Üçgenin alt kenarında ekstrem bir durum oluştuğu kabulüyle, yol ağları genişliği olmayan teorik yollar olarak düşünülür çünkü hesaplanan alan hemen hemen sıfır düzeyindedir. Sadece topolojik yapısıyla sunulmak istenmesinden dolayı bu yalnızca karayolu ağlarında rastlanan bir durum olmaktadır. Karayolu yoğunluğu yaklaşık sıfırdır fakat kısmi ölçek ise yüksektir. Aslında kısmi ölçek farklı oranlarda değişmekteyken karayolu genişliği Şekil 9’a göre değişmektedir. Dahası kent plancı bir binayı, daha fazla para kazanma amacının dışında hizmet için geniş değil ama yüksek kısmi ölçekli bir karayolu ağı olarak hesaba katabilir. Yoğunluk ile kısmi ölçek arasındaki bir diğer temel farklılık ise yoğunluğun kümeli bir gösterge olmasına karşın kısmi ölçeğin böyle olmamasıdır. Kısmi ölçek herhangi bir büyüklükte aynıdır ancak yoğunluk için aynı durum söz konusu değildir.

Şekil 10’da en düşük değer sıfır olup bu hem kısmi ölçeğin ve hem de ağ yoğunluğunun en yüksek değerine ulaştığı anlamına gelmektedir. Söz konusu iki alan sadece, diğerlerinden daha fazla karayolu ağına toplamamakta olup aynı zamanda diğerlerinden daha kapsamlı ve yeterli karayollarına da sahip olmaktadır. Aslında Dalyan kentinin iki iş merkezi bölgesi Şekil 10’da aydınlatılmış olan sağ bölgelerde yer almaktadır. Hatta şekilleri bile çok iyi bir örtüşme göstermektedir. Açık yeşil boyalı alanlar yükselmekte olan potansiyel iş merkezleridir. Bu, bir kentte iş merkezleri oluşturmanın yeni bir yoludur.
Şekil 10. Kısmi Ölçekle Toplanmış ve Çıkarılmış Karayolu Ağı
Hepinize sağlıklı huzurlu mutlu ve başarılı günler dilerim. 
Yorumlar (0)
banner117
5
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
banner153
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 28 71
2. Fenerbahçe 27 65
3. Samsunspor 28 51
4. Beşiktaş 27 47
5. Eyüpspor 28 44
6. Başakşehir 27 39
7. Göztepe 27 38
8. Gaziantep FK 27 38
9. Kasımpaşa 28 38
10. Trabzonspor 27 36
11. Antalyaspor 28 36
12. Konyaspor 28 34
13. Rizespor 27 33
14. Alanyaspor 28 31
15. Sivasspor 28 30
16. Bodrum FK 28 30
17. Kayserispor 27 30
18. Hatayspor 27 19
19. A.Demirspor 27 -2
Takımlar O P
1. Kocaelispor 31 62
2. Karagümrük 31 56
3. Erzurumspor 31 54
4. Gençlerbirliği 31 51
5. Bandırmaspor 31 51
6. İstanbulspor 31 49
7. Ahlatçı Çorum FK 31 46
8. Amed Sportif 31 46
9. Boluspor 31 45
10. Ümraniye 31 45
11. Esenler Erokspor 31 44
12. Iğdır FK 31 44
13. Keçiörengücü 31 42
14. Pendikspor 31 41
15. Sakaryaspor 31 39
16. Ankaragücü 31 38
17. Manisa FK 31 37
18. Şanlıurfaspor 31 34
19. Adanaspor 31 27
20. Yeni Malatyaspor 31 -21
Takımlar O P
1. Liverpool 30 73
2. Arsenal 30 61
3. Nottingham Forest 30 57
4. M.City 30 51
5. Newcastle 29 50
6. Chelsea 29 49
7. Aston Villa 30 48
8. Brighton 30 47
9. Fulham 30 45
10. Bournemouth 30 44
11. Brentford 30 41
12. Crystal Palace 29 40
13. M. United 30 37
14. Tottenham 29 34
15. Everton 30 34
16. West Ham United 30 34
17. Wolves 30 29
18. Ipswich Town 30 20
19. Leicester City 30 17
20. Southampton 30 10
Takımlar O P
1. Barcelona 29 66
2. Real Madrid 29 63
3. Atletico Madrid 29 57
4. Athletic Bilbao 29 53
5. Villarreal 28 47
6. Real Betis 29 47
7. Rayo Vallecano 29 40
8. Celta Vigo 29 40
9. Mallorca 29 40
10. Real Sociedad 29 38
11. Sevilla 29 36
12. Getafe 29 36
13. Girona 29 34
14. Osasuna 29 34
15. Valencia 29 31
16. Espanyol 28 29
17. Deportivo Alaves 29 27
18. Leganes 29 27
19. Las Palmas 29 26
20. Real Valladolid 29 16