09.04.2018, 14:09

Ulaştırma Yatırımları Ve Ekonomik Kalkınma 6

Ulaştırma altyapı yatırımı ve ekonomik kalkınma arasındaki bağıntı analizinde kritik bir mevcut durum bulunabilir. Analizlerin kolay işleyebilir hale getirilmesi için bir dizi basitleştirilmiş kabule ihtiyaç duyulmaktadır fakat bu değişim analizin kullanışlılığını düşürmektedir. Eğer daha kapsamlı formülasyonlar imkân dâhilinde olsa dahi uygun veri kısıtlarına kolaylıkla ulaşılabilmektedir. Bu durum kesin olmayan sonuçlar ortaya koymakta ve açık sonuçlara ulaşmayı engellemektedir. Bu karmaşıklık özellikle de yeni fonlama öncelikleri ve mekanizmalarına, değişen endüstriyel tabanlara ve sosyal, çevresel ve benzeri kaygılar ile ekonomik önceliklerin dengelenmesine karşı artmaktadır. Bununla beraber, bu söz konusu proseslerin anlaşılmasına bağlı olarak analizlerdeki karmaşıklık düzenlenmeli ve ulaştırma, yerleşim, kalkınma ve diğer ilgili birçok faktör arasındaki bağlantıların çok boyutlu yapısının anlaşılması gerekmektedir. 

Bu anlamda ortaya konulan bağıntının altı çizilen temel fikri ulaştırma tarafından desteklenen ekonomik büyümenin ortaya konması olup bu noktada değişen pazarlardan değişen ekonomilerin ifade edilmesi gerekmektedir. Bunların başlıcaları; şirket kümelenmeleri, ulaştırma ağları, emek sektörü, arazi piyasası ve çevresel kalitenin iyileştirilmesidir. Seyahat sürelerinde düşüş ve seyahat hacimlerinde artış anlamına gelen erişilebilirlik artışı büyümenin sağlanması için tek başına yeterli olmayabilir. 

Mikro ekonomik bir analizde, 2000’li yıllarda yapılan bu tarz bir çalışmada söz konusu faktörlerin bir kısmı dâhil edilmeye çalışılmış olup bağıntıdaki altı çizilen dinamikler ifade edilmiştir. Fakat burada bile model; iş ile ilgili etkinliklere, tek tek çalışanların hane halkı özelliklerine, zaman değerinin standart anlamına yoğunlaşmaktadır. Belki de konunun karmaşıklığı, yöntemler arasında bağlantılar kurabilecek olan tanımlayıcı niteliksel analizler ile daha şekilsel modelleme yaklaşımlarıyla birlikte yöntemlerin terkibi vasıtası ile bir yaklaşımı gerektirmektedir. Bu gibi bir yaklaşım sağlam ve esnek bir mantık ile söz konusu karmaşıklığı çözebilir ve böylelikle daha net bir resim ortaya konabilir. 

Bu tarz çalışmalar kapsamında karmaşıklıkla ilgili olarak incelenen altı çizili problemlerden birisi nedensellik olarak adlandırılmaktadır. Temel ekonomik argümandaki anahtar unsurlardan birisi, aksi takdirde aynı zamanda ekonomik büyümeyi teşvik eden ulaştırma altyapı yatırımlarını gerektiren herhangi bir temel olmayacağından dolayı, ulaştırma yatırımı ve ekonomik kalkınma arasında bir nedensellik ilişkisi olması gerekliliğidir. Kamu altyapı yatırımı, daha yüksek toplam çıktı ve ekonomik büyümeye yönelik sonuçlar ortaya koyan özel anapara stoku ve emek üretkenliğinde artış vasıtası ile özel anapara geri dönüş oranlarında artış için tetikleyici bir mekanizma olarak addedilmektedir. 

2000’li yıllarda yapılan bu tarz çalışmalardaki verili bakış açısı dahilinde bu nedensellik argümanının kullanılabilecek olan çok sayıdaki alternatiflerden bir tanesi olduğu ve ampirik delillerin de zayıf olduğu tartışılmaktadır. Kamu altyapı yatırımının, mevcut emek gücü ile üretkenlikte artış vasıtası ile gerçekleştirilmekte olan potansiyel tasarrufların çoğunda olduğundan dolayı yeni istihdamdaki büyük artışlara öncülük etmesine kuşku ile bakılmaktadır. Erişilebilirlikteki değişimler yer değiştirmelere de neden olabilir fakat sadece eğer bu değişimler anahtar limitlerin üzerinde ise ve diğer faktörler aynı doğrultuda sağlam bir şekilde işliyorsa, bu yer değiştirmeler daha fazla ekonomik büyümeler sağlayabilir. 2000’li yıllarda bu tarz çalışmalar kapsamında mikro ekonomik modelde zamanı nasıl kullanacakları noktasında kişilerin yaptığı seçimlerde altyapı yatırım etkileri tespit edilmiştir. İlave zaman (bir altyapı yatırımı yoluyla seyahat sürelerinin azaltılmasının bir sonucu olarak) ilave bir iş ya da boş zaman olarak hesaba katılsa da temel bir soruyu teşkil etmektedir. İyi kalkınmış ülkelerde boş zaman etkinliklerinin yaygınlaşması, emek arzının arttırılmasında ilave zamanın kullanılmayabileceği anlamına gelmektedir. Eğer hâlihazırdaki durum bu ise erişilebilirlik gelişimi ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik bağlantısı daha da zayıf bir hale gelebilir. Analizler, ağın bütünüyle gelişmiş olmasından dolayı ilave altyapının oldukça hızlı bir şekilde azaltılması yoluyla temelde ilave istihdama göre ilave büyüme göstermektedir. İlgili detaylar Şekil 3’te gösterilmektedir. 
 
Şekil 3. Ulaştırma Altyapı Kapasitesinin (K) Bir Fonksiyonu Olarak Ekonomide Denge Durumdaki Emek (l*)

Bu noktada ulaşılan temel sonuç, kamu fiziksel anaparasında geri dönüşlerin düşecek gibi görünmesinden dolayı nedensellik argümanının zayıflıyor olmasıdır. Bu noktada söz konusu sonuç detaylı olarak ele alınmamasına karşın bilgi ve teknolojide artan geri dönüş oranı argümanları, ulaştırma altyapısındaki geri dönüşlerden daha çok ekonomik büyümenin yeni itici gücü olacak gibi görünmektedir.
Yorumlar (0)
banner117
5
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
banner153
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 28 71
2. Fenerbahçe 27 65
3. Samsunspor 28 51
4. Beşiktaş 27 47
5. Eyüpspor 28 44
6. Başakşehir 27 39
7. Göztepe 27 38
8. Gaziantep FK 27 38
9. Kasımpaşa 28 38
10. Trabzonspor 27 36
11. Antalyaspor 28 36
12. Konyaspor 28 34
13. Rizespor 27 33
14. Alanyaspor 28 31
15. Sivasspor 28 30
16. Bodrum FK 28 30
17. Kayserispor 27 30
18. Hatayspor 27 19
19. A.Demirspor 27 -2
Takımlar O P
1. Kocaelispor 31 62
2. Karagümrük 31 56
3. Erzurumspor 31 54
4. Gençlerbirliği 31 51
5. Bandırmaspor 31 51
6. İstanbulspor 31 49
7. Ahlatçı Çorum FK 31 46
8. Amed Sportif 31 46
9. Boluspor 31 45
10. Ümraniye 31 45
11. Esenler Erokspor 31 44
12. Iğdır FK 31 44
13. Keçiörengücü 31 42
14. Pendikspor 31 41
15. Sakaryaspor 31 39
16. Ankaragücü 31 38
17. Manisa FK 31 37
18. Şanlıurfaspor 31 34
19. Adanaspor 31 27
20. Yeni Malatyaspor 31 -21
Takımlar O P
1. Liverpool 30 73
2. Arsenal 30 61
3. Nottingham Forest 30 57
4. M.City 30 51
5. Newcastle 29 50
6. Chelsea 29 49
7. Aston Villa 30 48
8. Brighton 30 47
9. Fulham 30 45
10. Bournemouth 30 44
11. Brentford 30 41
12. Crystal Palace 29 40
13. M. United 30 37
14. Tottenham 29 34
15. Everton 30 34
16. West Ham United 30 34
17. Wolves 30 29
18. Ipswich Town 30 20
19. Leicester City 30 17
20. Southampton 30 10
Takımlar O P
1. Barcelona 29 66
2. Real Madrid 29 63
3. Atletico Madrid 29 57
4. Athletic Bilbao 29 53
5. Villarreal 28 47
6. Real Betis 29 47
7. Rayo Vallecano 29 40
8. Celta Vigo 29 40
9. Mallorca 29 40
10. Real Sociedad 29 38
11. Sevilla 29 36
12. Getafe 29 36
13. Girona 29 34
14. Osasuna 29 34
15. Valencia 29 31
16. Espanyol 28 29
17. Deportivo Alaves 29 27
18. Leganes 29 27
19. Las Palmas 29 26
20. Real Valladolid 29 16